เรื่องที่คุณอาจไม่เคยรู้”เครื่องต้น”ในวัง พระกระยาหารที่”ในหลวง รัชกาลที่ 9 ทรงโปรดมากที่สุด

0
1976

“พระเจ้าอยู่หัวไม่ทรงโปรดอาหารที่เป็นมันมาก โปรดให้มีผักมากกว่าโปรตีน เช่น เครื่องต้นที่มีคะน้า หมูเค็ม ก็จะเสวยผักคะน้าจนหมด แล้วทรงรับสั่งว่า คราวหลังผัดคะน้าใส่หมูนะ แต่จานนี้ผัดหมูใส่คะน้า ทรงโปรดผัดผัก หรือถั่วงอกโดยไม่ต้องใส่อย่างอื่นเลย นอกจากน้ำมันที่ใช้ผัดเท่านั้น เช่น ผัดผักบุ้งไฟแดง ก็ต้องเป็นแบบตั้งน้ำมันในกระทะให้ร้อนจนควันขึ้น แล้วจึงใส่ผักบุ้งพร้อมกระเทียมลงไป ไม่โปรดผสมเต้าเจี้ยวหรืออย่างอื่นเลย”

.

ย้อนกลับไป 28 ปีที่แล้ว หรือช่วงปี 2530-2531 มีหนังสืออยู่เล่มหนึ่งที่สมาคมนักข่าวแห่งประเทศไทย จัดพิมพ์ขึ้นชื่อ “เครื่องต้น ก้นครัว” ออกจำหน่ายเพื่อหาทุน

คุณหญิงประสานสุข ตันติเวชกุล หัวหน้าต้นเครื่องไทย พระราชวังสวนจิตรลดา หรือต้นเครื่อง สำนักพระราชวัง ได้ให้สัมภาษณ์ไว้ตอนแรกถึงของเสวยสำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเอาไว้ว่า ท่านเสวยง่าย เสวยได้ทุกอย่างที่ตั้งเครื่องถวาย เพียงแต่ไม่ทรงโปรดรสจัด ทุกประเภท ไม่โปรดรสจัด ไม่ว่าเครื่องต้นเกี่ยวกับอะไร


“ตั้งเครื่องต้นถวายพระองค์ท่านไม่ลำบากเลย ไม่หนักใจ พร้อมยกตัวอย่าง มื้อเช้าจะเป็นข้าวต้มสองแบบสลับกันไป คือ ระหว่างข้าวต้มเครื่องกับข้าวต้มกับ

กับข้าวเครื่องต้มนี่ก็ธรรมดามาก เช่น หัวไช้โป๊วผัดไข่ ไข่เค็ม ปลาสลิด หนำเลี้ยบผัด หรือไข่เจียว เห็นไหมทรงโปรดเสวยง่ายๆ เหมือนคนธรรมดาจริงๆ…

สำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวนั้นทรงโปรดเสวยเพียงจานเดียวไม่ตักเติมอีก เพราะฉะนั้นเมื่อตักทีแรกจะต้องกะให้พอดีกับภาชนะ หมดแล้วไม่ทรงเติม พระองค์ท่านเสวยอย่างนี้ตลอดเวลา ไม่เคยเห็นตักซ้ำอีก”

ผ่านจากอาหารมื้อเช้าไปแล้ว ก็มาถึง เครื่องต้นสำหรับข้าวสวย ซึ่งจะกล่าวรวมทั้งมื้อกลางวันและมื้อค่ำ เวลากลางวันนั้นจะเสวยเวลาไม่ตรงกัน เพราะแต่ละพระองค์ทรงปฏิบัติภารกิจต่างเวลากัน ที่จะเสวยพร้อมกันทุกพระองค์ก็จะเป็นมื้อค่ำ เครื่องต้นมี 4 อย่าง ก็ธรรมดาๆ อีก เช่น มีแกงจืด ซุป บางทีก็ต้มยำ มีเผ็ดอย่างหนึ่งเช่น ยำ หรือฉู่ฉี่ หรือผัดพริกขิง พะแนง

สำหรับ “จานโปรด” คือ ไข่จะละเม็ด เป็นจานโปรดของทุกพระองค์ด้วยเหมือนกัน “เสวยกับข้าวร้อนๆ โปรดกันทุกพระองค์จริงๆ เรียกได้ว่าเป็นจานโปรดที่ตั้งค่อนข้างบ่อยกว่าอย่างอื่นๆ”

ทีนี้มาถึงเครื่องจิ้มบ้าง ก็เป็นน้ำพริกมะขามบ้าง น้ำพริกมะเขือพวงบ้าง น้ำพริกหนำเลี๊ยบ หรือบางทีก็น้ำพริกลงเรือ น้ำพริกกะปิกับปลาทูทอด เฉพาะอย่างยิ่งปลาทูพระเจ้าอยู่หัวทรงโปรดมาก เสวยได้บ่อยๆ

ทั้งหมด สำนักข่าวอิศราตัดมาบางช่วงบางตอนในหนังสือ “เครื่องต้น ก้นครัว” มองเห็นชัดประมุขของแผ่นดินทรงปฏิบัติพระองค์เยี่ยงคนธรรมดาสามัญ ทั้งยังทรงประหยัดอีกด้วย ซึ่งคนทั่วไปมักคิดว่า เครื่องต้นในวังจะต้องวิจิตรพิศดาร หรือกับข้าวมากอย่าง…

ขอขอบคุณ : สำนักข่าวอิศรา